ميلتي نين اورگينده گؤمولن ا.ائلچي بئي! - ائلدار قاراداغلي
| . |
همن اوتورومدا بي.بي.سي ژورناليستي بئي-ه بئله سورو وئردي: او، صدام-ين رسمي دعوتيني رد ائدن زامان بئله جاواب وئرير: بئي-ين ۳ بؤيوک جينايتي (!) بونلار ايدي: بئي، بير گرچک ميلتچي ايدي. اونو تانيماق اوچون کسينليکله تاتاري، قيپجاغي، کرکزي، اؤزبکي ، قيرقيزي، قازاغي، تورکماني، تورکمني، تورکيه ليني ده، آذربايجانلي قدر سئومک گره کي ر. او، “من تورک اوغلو تورکم “سؤزونو ديينده، بير حيات فلسفه سيني اورتايا قويوردو او، ايلک آدديملاريندان بيريني روس اوردوسونون تماميله آذربايجاندان چيخاريلماسينا هسر ائتدي. روسيه-نين حده قورخوسونا قارشين داها دا قورخماز سيياست ايره لي سوردو. بئي سونرالار بو حرکتيني بئله آچيقلاييردي: ابوالفضل بئي پرئزيدئنتکن رفسنجاني دان ايرانا گئتمک اوچون رسمي دعوت آلدي. بئي بو هاقدا دئييردي: |
۲۲ آوگوست ۲۰۰۰–ده اينانيلماز بير خبر تورک دونياسيني سارسيتدي. ا.ائلچي بئي آنکارادا دونياسيني دييشدي. ندن ايسه آنکارا، اينانيلماز بير چئويکليکله تورک دونياسي نين سئويمليسيني باکييا گؤندردي. رسمي خبر دايره لري سوسسا دا ميللي خبر بوتون کندي، شهري و گئنيش هندويري بورودو. باکي نين ۲۰ ژاونيه مئيدانيندان مرکزينه ده ک هامي گؤز ياشي تؤکدو. آذربايجان باکييا آغنادي، او گون ميلتين قارشيسيندا کيمسه دايانا بيلمه دي. چونکي، بوتون آذربايجان ميلت اولماق زوروندا قالدي. “ان بؤيوک ائلچي بئي، باشقا بؤيوک يوخ! “هارايي ميليونلار گؤز ياشييلا بيرلشدي. هامي آذربايجان جومهوريتينه ايمضا آتان اونلونون سون يولچولوغونا گلميشديرلر. بير چوخو بئي سئوادسيندان اورک شيشي ياشاسا دا، بعضيلري اؤز سوچلاريني يوماق اوچون گؤز سيخيرديلار. “آللاه رحمت ائلسين ياخشي اينسانيدي” ديينلر ده آز دئييلدي. آنجاق، بير آزدان، پرئزيدئنت ح.الييئوين ائلچي بئي قارشيسيندا باش اَيمه سي، اونون يالنيز ياخشي اينسان اولماسيني دئييل، همده اولو ميللي ليدئر اولماسيني قانيتلاياجاق ايدي.
سؤزسوز کي، ابوالفضل ائلچي بئي، تورک اولوسونون ائلچي بئيي ايدي.
گؤردويوم، تانيديغيم ابوالفضل ائلچي بئي.
باسينا حاضيرلانماقدا اولان، “ميلتلشمه يولوندا، آذربايجان مرکزلي تورک دوشونجه سيستئمي نين اؤنملي رولو “کيتابيندان آلينميشدير.
کله-کي دن باکييا دؤنر-دؤنمز آذربايجانين گونئييندن اولان سويداشلاريميز ايله گؤروشن ا.ائلچي بئي، سانکي بؤيوک آرزوسونا چاتميش کيمي، اؤزونون گونئيه اولان سونسوز سئوگيسيني گيزلييه بيلميردي. بئي عئيني زاماندا گونئيه اولان اوميديني، بو اوميدين چوخ تئز بير زاماندا گرچک اولاجاغينا دريندن اينانيردي. او، گونئيده ميللي ديرچه ليش و اويانيش سورجي نين چوخ سورمييه جگيني، بير نئچه ايل ايچينده ميللي قورتولوش ساواشينا گيره جگيني درين بيليمسلليکله ايثبات ائديردي. بير گون باب توپلانتيسي کئچيرکن بئي-ين کومکچيلريندن بيري ايچري گيريب، [1] بي.بي.سي آژانسي نين تي.وي ائکيبي نين گؤزله مگيني چاتديردي. بي بو هاقدا توپلانتيدا اولانلاردان فيکير ايسته دي. هامي توپلانتي نين دايانديريلماسيني و ببج قوروپونون قبول اولونماسيني مصلحت گؤردولر. توپلانتي سونا چاتدي. بئي، بير ديلمانجي، بير آ.خ.ج.پ (آذربايجان خالق جبهه سي پارتيسي) موعاوينيني و بير ده مني اؤز اوتاغيندا ساخلادي. چوخ سورولار اولوندو. بئي سويوق قانليليقلا سورولاري يانيتلادي. سورولارين بيري گونئيه گؤرئيدي. بئي مني گؤستره رک او سورونون جاوابيني منه بوراخدي. بئي او سوالي ان درين طرزده جاوابلانديرا بيلردي. آنجاق، بئي ان کيچيک ايمکانلاردان يارارلانيب، باشقالاريني يئتيشديرمه يه چاليشاردي. بئي-ين ان اؤنملي اؤزه ليکلريندن بير ده، آچيق و آيدين سؤزلو اولماغي ايدي.
همن اوتورومدا [1] بي.بي.سي ژورناليستي بئي-ه بئله سورو وئردي:
“سيز بير داها آذربايجان پرئزيدئنتي اولا بيلسنيز، يئنه ده بوتؤو آذربايجان و گونئي مسئله سيني قالديراجاقسينيز؟ “ بئي جاواب وئردي: “سيز بو ميلتي باشا دوشمورسونوز. من ميلتيمين خاديمييم، منيم ميلتيم ۸ ميليون دئييل، او، ۴۰ ميليوندو و روس-فارس حاکيملري اليله پارچالانيبدير. سيز بيلين کي، منيم پرئزيدئنتيليگيم گونئيي اونوتماق شرطي ايله اولسا، من کسينليکله پرئزيدئنتيليگي بوراخارام. “
گؤرويمين ايجابينا گؤره، تبريزدن گلن بؤيوک اينسانلاريميزدان بيريني بئي-ين ائوينه آپارمالييديم. اونلار بيرينجي کز بير-بيريني گؤروردولر. زاماني گلينجه ائوه گيرديک. ائو چوخ سسسيز و غريبه گؤرونوردو. باشقا گونلرين سس-کؤيو و قالابالليغي يوخ ايدي. ائوين بئله سسسيزليگيني سوروشدوم. بئي-ين کؤمکچيسي تبريزدن گلن قوناغا گؤره بئي-ين بئله ايسته ديگيني سؤيله دي. بللي اولدو کي، بي هئچ زامان گؤرمه ديگي قوناغي اوچون بوتون بوگونه کسينلشميش ائو گؤروشلريني لغو ائتميشدير. بيز ائوه گيررکن بي اؤزو بيزي قارشيلادي.
او، قوناقلا قوجاقلاشدي. اونلار بير-بريندن اوزاق دوشموش، ۵۰ ايلليک قارداش کيمي گؤز ياشلاريني توتا بيلميرديلر. بئله کي ، نئچه آنليق بو نيسگيل تابلوسو، هله ده گؤزومون اؤنونده ياشاماقدادير. ساعاتلار سورن بو گؤروشده، بي تبريزين کوچه لريني، دؤنگه-بوروقلاريني، ميلتين ياشاميني و حتّی فوتبولونون دورومونو سوروشوردو. من، بيي تانييان بير اينسان کيمي بئله دوروملارلا چوخ قارشيلاشيرديم.
او، بير وطن سئوداليسي کيمي، دونيانين ان اوجا زيروه سيني بئله، ميلت باهاسينا دييشن دئييلدي. من بير سؤزو تکرار-تکرار بيدن ائشيديرديم. او، دئييردي: “بو ميلت او زامان کؤله ليکدن قورتارار کي، بوتؤولوگونه قوووشسون. بعضيلري قوزئيده اوتوروب موستقيللم سؤزونو دايانمادان دئييرلر. من دئييرم کي، قوزئي يالنيز وطنيميزين کيچيک بؤلمه سيدير. اؤلکه ميزين بؤيوک قيسمي اؤزوندن قات-قات ضعيف و آز اولان فارس رئژيمي الينده دير. بونو هئچ زامان فارس شووينيستلري تک باشينا ائده بيلمزديلر. بو بؤيوک دوشمنلريميزين عليله اولموشدور. نه زامانادک بو وطن بيرلشمه ييب، تام موستقيلليکدن دانيشماق اولماز! بو بيزيم طالعيميزدير. “بي هئپ بئله اولدو، بئله ياشادي و بئله ايدئيا ياراتدي.
اوردا کي دئيير: “منيم حياتيمين معناسي بوتؤو آذربايجاندير. “اصلینده ميلتيندن دانيشير.
او، صدام-ين رسمي دعوتيني رد ائدن زامان بئله جاواب وئرير:
“من ميلتيمين قاتيلي ايله بير يئرده اولانمارام. اوندا کرکوک-دا مني لعنتله مزلر مي؟ “
ابوالفضل ائلچي بئي ۱۹۷۰-لرده روس ک.گ.ب-سي نين ان جيدي پروبلئمينه چئوريلميشدير. او، روسلارين قارشيليقلي مسلک روشوتلريني ان جسارتلي رئاکييونلارلا جاوابلانديرميشدي. ائله محض اونا گؤره، ۱۹۷۵-اينجي ايلده کومونيست رئژيمي طرفيندن توتوقلاناراق ان آغير روح و جان تزيقلره قاتلانميشدير.
بئي، بو هاقدا بئله دئييردي:
“او زامان ک.گ.ب محکمه سينده منه اوچ سوچ کسيلميشدي. من اؤزوم ده بو سوچلاردان قاچا بيلمييه جگيمي باشا دوشوردوم. اونا گؤره ده، يالنيز ميلتيمين ميللي هوقوقلاريندان مودافيعه يه اوستونلوک وئريرديم. “
بئي-ين ۳ بؤيوک جينايتي (!) بونلار ايدي:
آ) خالقلار دوستلوغونا قارشي چيخماق.
ب) پانتورکيسزم ايدئياسيني تبليغ ائتمک.
ج) کومونيست پارتيياسي و سووئت (شوروي) دؤولتينه قارشي ديرنمک.
دئمک بئي-ين بو بؤيوک جينايتلري نين مرکزينده درين و دييشمز وطن سئورليگي دايانميشدير.گؤروندويو کيمي روس و فارس شووينيستلري عئيني کاغازدان، داواتدان و بويادان يارارلانيرلار. بئي، ميلت ساريندان سئويلديگي حالدا، ايللر بويو ميلتين ماليني، معنويتيني و آديني اوغرايانلار طرفيندن وحشيجه سينه قامچيلانيردي. اونلار بئي-ين ايستر ۱۹۹۰-دان اؤنجه، ايسترسه ده سونرا، ان قاتي دوشمني اولدولار.
بئي اؤزو بو هاقدا دئيير:
“اونلار ايکي دسته دن عيبارتديلر. اؤزوموزدن اولان بيلگيسيزلره دوعا ائديرم، تئز-گئج اؤزلرينه گله جکلرينه اينانيرام. ايکينجيلر ايسه دوشمنلرديلر. دوشمن تورکون غئيرت و کيياستيني ياخشي باشا دوشور. بيزدن بيزي داها دا ياخشي تانييان دوشمن، بيزيم آييق دوشمگيميزدن قورخويا دوشور. بو اوزدن بيزيم آييق دوشممگيميز اوچون ميليونلار دولار خرجله مکدن بئله چکينمه يير. “
اوزدن گؤروندويو کيمي، بي هئچ ده مظلوم ياشامادي. او، ايدئياللي ياشادي. ايري دوشونجه لي، آچيق گؤزلو، اوجا سؤزلو و بير سؤزله ميلتي کيمي دئييل، ميلته گؤره ياشادي. بونا گؤره، ميلتيني قارا گونه اوتوردانلارلا هئچ باريشمادي. اونلارا داييما لعنت ياغديردي. بئي، يالانچي آرخاداشليقدان، اوفانماقدان، يالتاقليق و شخصيت روشوتيندن نيفرت ائديردي، بئله آرخاداشلاري چوخ تئز تانيييردي، آما ديله گتيرميردي. يالنيز تورکييه نين گولخانا خستخاناسيندادير کي، گؤزو ابديته يومولان آندا نامرد دوستلاردان گيلئيه قالخير.
او، اوجا تورک ميلتين، آذربايجان تورک ميلتينه، تورک گنجليگينه، آذربايجان گنجليگينه موراجيعتده بولوندوغو حالدا، بير عؤمور اونا يالان دانيشانلارا يالنيز بير قيسا خاطيرلاتما بوراخير:
“من چوخ گئج بيلديم کي، خرچنگ خسته ليگينه توتولموشام. آنجاق سيز بونو اولجه دن بيليب مندن گيزلتميشدينيز کي،… “.
بيرجه سؤزله، دئموکرات ميلتچي دئديگيميزده، ساده ليک، صاف اورکليليک، تک داورانيشليليق،
سولا، ساغا، ايفراط دينچيلييه بورونمه مک کيمي اينسانجيل اؤزلليکلر اولارسا، گؤردويوم، تانيديغيم ائلچي بئي، بونلارين هاميسيني بير يئرده يييلنميش بيريسي ايدي.
بئي، بير گرچک ميلتچي ايدي. اونو تانيماق اوچون کسينليکله تاتاري، قيپجاغي، کرکزي، اؤزبکي ، قيرقيزي، قازاغي، تورکماني، تورکمني، تورکيه ليني ده، آذربايجانلي قدر سئومک گره کي ر. او، “من تورک اوغلو تورکم “سؤزونو ديينده، بير حيات فلسفه سيني اورتايا قويوردو. تورک سؤزونو چئينه-توپور ائدنلره قارشي سرت اولوردو. اونلارا قارشي هئچ ده هليم و يوموشاق داورانميردي. او، توتدوغو يولدا عينادلي، ايدئيادا سرت، ميلت قارشيسيندا تابسيز، اونون دوشمني قارشيسيندا ايسه اَييلمز ايدي. بعضيلرينه گؤره، گويا بي کيمسه نين اورگيني اينجيتمک ايسته مزدي. بو سؤز تکلي-ديبلي يالاندير. بئي-ين ميلت قارشيسيندا سئودالي اولماسي نين ان بؤيوک تمه لي ميلت دوشمنلرينه قارشين سرت اورکلي و اينتيقامچي اولماسي ايدي. او، ايسته ديگي آن تئهراني و موسکواني اؤزونه دوست توتا بيلردي. زاتن اونلار بو ايشده چوخ دا ايصرارلي و ايستکلي ايديلر. اونلار، بئي-ين آذربايجاندا اولان معنوي گوجونو ياخشي باشا دوشوردولر. اؤزلليکله موسکوا و تئهران بئي-ين ايدئياللاري نين اونلارا قارشي اولدوغونو بيلير و بو قونودا بلکه بي ايله بير سازيشه گيرمکلريني اوموردولار. آنجاق، بيي ماراقلانديران يالنيز ميلت و اؤلکه منفعتلري ايدي.
اونون قارشيسيندا ايکي يولدان باشقا سئچنک يوخ ايدي:
“يا ميللي منافعي توتوب باغيمسيز اولماق گره کي ر، يا ميلتي و تورپاغي اؤز آرالاريندا پاي-بؤلوش ادن دوشمنلرله بازارليغا گئتمک يولونو سئچمه ليسن “. بييم هر آتديغي ميللي-سياسي آدديم اؤزگورلوک و باغيمسيزليق ايراده سي نين سيمگه سيدي. او، يالنيز اؤز ميلتي اوچون چاباليردي. آنجاق ندنسه بو چابالار موسکوا و تئهرانا قارشي سرت پوزوسييون ساييليردي. اؤزلليکله روس هئگومونلوغونا قارشي آتيلان آدديملار دونيا ميقياسيندا چوخ نورمال گؤرونسه ده، بؤلگه ده بير سيياسال سکاندالا چئوريليردي. ۱۹۹۲-اينجي ايل هازيراندا (آوقوست) ا.ائلچي بئي آذربايجانين ايلک دئموکراتيک سئچيملرينده بؤيوک چوخونلوقلا پرئزيدئنت اولدو.
او، ايلک آدديملاريندان بيريني روس اوردوسونون تماميله آذربايجاندان چيخاريلماسينا هسر ائتدي. روسيه-نين حده قورخوسونا قارشين داها دا قورخماز سيياست ايره لي سوردو. بئي سونرالار بو حرکتيني بئله آچيقلاييردي:
“من بئله حساب ائديرديم کي، آذربايجانين گونئي هرکاتي هميشه روس دؤولتي نين اليله قانا بلشير. اگر روسلارين اوردوسو گونئيدن اوزاقلاشارسا، تهران تک باشينا گونئيين هرکاتيني باسديرا بيلمز. بونا گؤره بير آن روسلارين گونئيدن اوزاق توتماسي لازيم ايدي.“
ابوالفضل بئي پرئزيدئنتکن رفسنجاني دان ايرانا گئتمک اوچون رسمي دعوت آلدي. بئي بو هاقدا دئييردي:
“اونلار مني بؤيوک طمطراقلا قارشيلاياجاقلاريني دئيير و بو سفرين تهران-باکي آراسيندا دوستلوق واسيطه سي اولاجاغيني وورغولوردولار. تهران مندن جاواب گؤزله ييردي. بو اوزدن ايران سفيري منيمله گؤروشمک ايسته ميشدير. گؤروشده تهران سفيري رفسنجاني نين کتبي مکتوبونو و دعوتين تکراريني من چاتديردي. من سفيره سؤيله ديم کي، منيم اوچون اؤنملي اولان تبريزدي، مني تهران ماراقلانديرمير. تهرانا دا گله سي اولسام، اؤنجه تبريزه گلمه لي، وطنيمين تورپاغيني اوپمه لييم. “
بئي ميلتي نين دوشمنلرينه قارشي بئلنجي ايدي. بئي-ين هر بير اولوسال داورانيشي آذربايجان دوشمنلري نين اورگينه زهرلي اوخ کيمي تاخيليردي. او، تهرانين بير حده نوتاسينا قارشي بئله جاواب وئريردي:
“اگر بير تبريزدن دانيشيريقسا، تهران بونو بيلمه ليدير کي، اورا بيزيمکيدير. اورادا ياشايان تورکلر بيزيم وطنداشلاريميزدير. اصلینده تهران، آذربايجانين ايچ ايشلرينه قاريشماقدا هاقلي دئييل.“
بوگون، ا.ائلچي بئي-ين بو کيمي سؤزلرينه ايراد توتان سيياستچي مودعيلريميز، ان آزيندان اونون سرگيله ديگي بئله قورخماز و آچيق سيياستدن اؤيرنديکلريني اونوتماماليديرلار. بئي گرچک بير ليدئر ايدي. او، هر شئيدن اؤنجه ميلتين گؤزوندن قورخونو چيخارماغي، کوله تصوورلردن آزاد ائتمگي پلانلاشديريردي. بو يولدا ميلتين اؤزونه گوونن بئي، هر آن ميلتي اوجا توتماغا، روحونو يوکستمه يه چاليشيردي.
“من هاميني قورتولوشچو يولونا چاغيريرام. قوزئيده ائرمني ايشغالچيلاريني ردد ائتمک، دربندي آلماق، گونئيده فارس شووينيزميني، ايران رئژيميني ردد ائتمک، آذربايجانين موتقيلليگينه ناييل اولماق، و آذربايجاني بيرلشديرمک- بو ايدئيا قاليب گله جک! بو، گئج ده اولا بيلر، تئز ده… “
ائلچي بئي هميشه آذربايجان اوچون باش بلاسي اولان قورو سيياستي قارقيشلايير، آذربايجان دؤولتيني ميللي اولماغا، ميللي–سيياسي حدف توتماغا چاغيرير:
“آذربايجان بير بوتؤو اولاراق دوشونولمه ليدير. بو دوشونجه اؤنجه دؤولت طرفيندن ايره لي سورولمه لي، سونرا ميلت ايچينده عادت اولماليدير.ازربايجاني کيچيلديب قوزئي-گونئيه بؤلمک، من باکيلييام، من ماراغالييام، من نخجيوانلييام کيمي ايفاده لر يئرلي بازليقلا اوست-اوسته دوشور. بو باخيشي ايره لي سورنلر، اؤزلري بيلمه دن اسير ياشامالارينا ايمکان يارالديرلار. “
ائلچي بئي سيياستي ميللي ايدئولوژيک تمله دايانيردي. به يه گؤره، سيياست يالنيز او زامان سيياست کيمي دوشونولور کي، اورتادا ائتنيک پروبلئملر کيمي تعيين ائديجي سورونلار اولماسين. نئجه اولا بيلر کي، اينسان تورپاغي نين و ميلتي نين دومن الينده اولماسيني گؤرسون و يالنيز قورو سيياستله اوغراشسين؟ بي بئله حساب ائدير کي، آذربايجاندا سعادت آچاري بوتؤولوک ايدئياسيندادير. اونا گؤره باشقا ميلتلردن فرقيلي اولاراق اؤلکه ميزين دئموکراتيکلشمه سي، چاغداشليغا قوووشماسي نين يولونو بوتؤولوکده گؤروردو. او، آذربايجاندان دانيشاندا اؤنجه ميللي داياقلاري، سونرا ايسه سياسي شرطلري اؤنه چکيردي. بو اوزدن به يه گؤره، آذربايجانين دؤولت سيياستي ميللي-سياسي ماهيت داشيمالي و بو قونودا ايصرارلي اولماليدير.
ابوالفضل ائلچي بئي درين ميللي –سيياسي خاديم کيمي، هم ده بؤيوک ايدولوگ و سوسيولوگ ايدي. ۱۹۷۵-اينجي ايلده کومونيست پارتيياسي محکمه سينده دئديگي سؤز بير ايدئولوق-سوسيولوق اينسانين ايفاده سي دئييلمي ؟
“باشقا خالقلارين پاياسينا سؤيکنن ايمپئرييالار داغيلار…. بو قورولوش داغيلاجاق! “ميللي دوشمنين اوزونه باخا-باخا اونو کيچيلتمک اونا وورولان ان بؤيوک روح دارباسيدير. دومه ني روحدان سالماق مئتودونا دايانان ميللي ليدئرلر خييال پرور سانيلسالار دا، اصلینده هئچ ده بئله دئييل. بي ميلتي نين وار پوتانسيياليني بوتون بويوتلاري ايله تانييير، اؤلچوله ييردي. او ميلتين بؤيوکلوگوندن دوغال مغلوبيتي دوغال سانير، بيرگون بو بؤيوکلوگون يئنيدن قورولاجاغينا دا دوغال ياناشيردي:
“ميلت، ميلت اولارسا اوزرينه اَيلشن بوتون کدر قوبارلاري سيليب، گونشين پاريلداماسيني يئنه گؤرچکدير. “او، ميللي اينامي و ايراده ني بوتون قلبه لرين آناسي حساب ائدير، اينامسيز توپلومو بدبخت و کوکه سانيردي. ايدئاليزمي رئاليزمين بئييني آدلانديريردي. بئي-ين اولکو دوشونجه سي محض ميلتينه آيد دئييلدي. او، عوموم اينسانلاري بيرليکده و باريش ايچينده گؤرمک ايسته ييردي. آنجاق به يه گؤره، هر ميلت اؤنجه اؤز سادت يولونو تاپمالي، او يولا چاتماق اوچون سوبژه لريني گوجلنديرمه ليدير.
“بير شعر وار. ايسته ييرم کي، او، بيزده ائل شعرينه چئوريلسين“:
اوردا بير يول وار اوزاقدا؛
او يول بيزيم يولوموزدور!
دؤنمه سه ک ده، وارماساق دا،
او يول بيزيم يولوموزدور!
اؤزونو آيدين سانيب، ميلتيني بينمه يه ن بعضي خسته سويداشلارين چامورو هئپ ميلتچي کسيمينه آتيلارکن، بئي ده پايسيز قالماييردي. بئي-ين آچيق-ساچيق اولماسيندان هاميدان آرتيق کومونيست پارتيقراتلار، روشوتچي بروکراتلار، روس-فارس وورغونلاري و آذربايجان ايچينده آيرينتي سالماق آماجيندا اولانلار راحاتسيز ايديلر. بئي، بو کسيمه هئچ زامان اوزو آچيق دئييلدي. او، بئله دوشونورلري جمعيتدن تجريد اولونموش اخلاق يوخسونلاري آدلانديريردي. بو ميلتين اونلاردان هر آن ضرر گؤره جگيني ديله گتيريردي:
“ميلتينه يالان دانيشانلار، ان باشدا ميلتين اينکيشاف و دئموکراتييا يولونو کسيرلر. اونلار اصلینده اؤز بالالارينا دا رحم ائتميرلر! “
بئي ميلتيميزي چوخ دريندن تانيييردي. اينسانلارين حاقيندا آز دانيش سا دا اونلارين سيياسي دورومونو، نه يئرده اولدوغونو، کسيم باغليليغيني گؤزل بيليردي. بعضن کيمسه لرين حاقيندا به يه اوزون-اوزون شيکايتلر گليردي. بئي بو گيلئيلري چوخ هؤوسلئيله قولاق آسير، شيکايتين موثبت-منفي يوللاريني بير-بيريندن آييرير، باريش يوللاريني آختاريردي. همين شيکايتلرين بيري منيم اوچون چوخ ماراقلي ايدي. تانيش اولدوغوم بير شاکي قارداشين جاوابيندا، بي بئله سؤيله دي:
“سيزجه، من اطرافيمدا کئچنلري بيلميرم مي؟ اونلار گئجه-گوندوز ايشله يير تشکيلات ياراديرلار، سيز ايسه گونورتايا دک ياتير، آخشاملار ايسه چايخانادا اونلارين داليندا دانيشيرسينيز. ياخشي اولار کي، اصيل گوناهي اؤزونوزده آختاراسينيز. “
بي چوخ صميمي و دوزگون قاضي ايدي. بئله حاللار باب-دا، آ.خ.ج-ده (آذربايجان خالق جبهه سي) ده چوخلو باش وئريردي. اؤزلليکله ب.ا.ب-دا اولدوغوما گؤره بو کيمي حاللارلا هر گون اوزلشيرديم.
ابوالفضل ائلچي بئي-يين ان اؤنملي اؤزلليکلريندن بيري ده تاريخه باخيشي ايدي. باخماياراق کي، بئي هر آذربايجانلي کيمي تاريخي سووئت دؤولتچيليگي ائتگيسي آلتيندا اؤيرنميشدير. آما گؤردويوم کلاسيک تاريخچيلرين تزي ايله بئي-ين باخيش آچيسي تام آيرييدي. او، تاريخي ناغيل کيمي دييل، تورپاق اورگينده گيزله ديلن حاقيقتلر کيمي آختاريردي. ب.ا.ب-اين ده ييرمي ماسالاريندا تاريخچيلرله باش-باشا قويون بئي، تاريخين اوزمانلار گؤرمه يه ن اوزونو اونلارا گؤستريردي. بئي تاريخچي اوزمانلار قارشيسيندا يئني-يئني سورولار قويور، اونلاري داها درين بيلگيلنمه يه سؤوق ائديردي. بئي-ه گؤره، ميلتي کوله ليکدن قورتارماق اوچون يؤنتملي تاريخ بيلگيسي گره کي ر. توپلومون اولوسلاشماسي مئتوديک بيلگيلنديرمه ايسترسه، اونون تمه لينده تاريخ بيلگيسي ياتماقدادير. تاريخ دوشونجه سيندن يوخسون بير توپلوم، اؤز ميللي پسيکولوژيسيني، ائتنو-جوغرافي وارليغيني، سوسيال کيمليگيني، اولکو دوشونجه سيني، اولوسال اخلاقچيليغيني، ديل فلسفه سيني ده يييلنه بيلمز. بو اوزدن، ان کيچيک گرچکليگيني گؤرمکدن بئله عاجيز قالار. ايچدن عاصيميله اولماغا باشلايان بو توپلومون ان کسرلي آنتي عاصيميله واکسه ني ايسه تاريخ بيلگيسيدير. تاريخ بيلگيسي بير توپلومون اولوسا دؤنمه سي اوچون اؤن شرطدير.
اسير توپلوملاردا ايسه بو شرطي ياخالاماق اؤزو ان بؤيوک ميللي داعوا ساييلماقدادير. نورمال اولاراق بو سوره ج سسسيز اولسا دا، گله جک سسلي هرکاتين آناسي و تمه لي ساييلماليدير. ائلچي بئيچي تاريخ باخيشي محض بئله دوشونجه نين طرفينده دير. تاريخ ميثچيليک دئمک دئييل، تاريخ يارادان بير ميلتين ميف ياراتماغا گرگي يوخدور.تورک تاريخي نين بوتون گرچک قارامانلاري، باشقا ميلتلرين ياراتديغي ميفلردن قات-قات چوخ و اولودور. تکي اونلاري اؤنجه ميلتيميزه و سونرا دونيايا تانيتماق گره کي ر. چونکي، دونيا بو درجه قهرمانليق مرکزي اولان ميلته ماراقلانار. اونونلا ياخيندان تانيش اولماغا چاليشار. ائله بو اؤزو ده، تاريخسل تبليغات اؤزلوگونده بير ميللي چابادير. يازيقلار اولسون کي، تورک ميلتي بوتونلوکده بو چابانين ان درجه اؤنه مي اولدوغونو هله باشا دوشمک ايستمير.
بئي-ي ميلت ايچينده نوفزدان سالماغا چاليشان بعضيلري داها دا مئزي و ايکي باشلي سيياست يورودوردولر. بو ايکي اوزلو و تپه گؤزلو جنابلار، ابوالفضل بئي-ين چوخ ياخشي اينسان، بيلگين عاليم اولدوغونو دييه رک، اونون سيياستچي اولماديغيني و يا سيياستده چيخارسيز اولدوغونو تئز-تئز دئمکله، اصلینده بئي-ين سيماسيني له که له مه يه چاليشيرديلار. بئي، بئله زهرلي پروپاکاندالارين قارشيسيندا هئچ زامان ائنئرژي قويموردو. به يه گؤره، دئموکراتييا يولوندا گوج تطبیق ائمک، يالنيز ميلت يولوندا اولماليدير.
“بيز آجي چکه-چکه دئموکراتييايا يول تاپماليييق. زامانيميزي اؤزوموزدن دئييل، ميلتيميزين آزادليغي و دئموکراتيکلشمه سي يولوندا خرجلمه ليگيک. “ديين بئي، نئجه اؤزونو ساوونا بيلسين کي! بي کلاسيک سيياستچيلر کيمي، سيياسته گلمه دي. او، ميلتي نين گونونه يانا-يانا ميللي-آزادليق ساواشينا قوشولدو. ميلتيني آزاد ائتمک، اونون ميللي کيمليگيني هوقوقلاشديرماق، بوتؤولشمه، ميلتلشمه، دؤولتلشمه دئويزيني بئيينينده يئرلشديرمک اوچون وار-يوخونو اورتايا قويدو. آخج-ائيله قوزئيي باغيمسيسليغا قوووشدوردو، باب-ايله ايسه گونئيين و بوتؤو يوردونون قورتولوش مئيدانينا آياق قويدو. بي سيياستدن تاريخ علمينه دئييل، تاريخ بيلگيسيندن، ديل و ائل سئوگيسيندن سيياسته گلدي. بو اوزدن ميلتيني سئوه-سئوه، ميلتينه يانا-يانا شام اولوم اريدي. اونون سيياسته چکيلمه سي، سيياسته دئييل، ميلتينه اولان سئوگي نين گؤسترگه سي ايدي. ميلتيني قارا گوندن آيدينليغا، کوله ليکدن اوجاليغا داشيماق عزمينده اولان يولباييميزين يولو اوزاق کئچميشيميز، بوگونوموز و يارينيميزدير. بوتؤو، لاييک، چاغداش آذربايجانيميزين اؤلمز يولبايي نين دوشونجه سي ابدي ياشاياجاق!
چونکي، ائلچي بئي سيز بوتؤو، چاغداش وه لاييک آذربايجانا گئديلمز!
۲۳/۰۸/۲۰۰۰